Zgadzam się w pełni, że ludzka natura jest nieskończenie złożona. Ale na to złożenie składa się cała kultura, wychowanie, wyznanie, warunki społeczne – jednym zdaniem na swoje zachowanie człowiek pracuje całe życie. Nie sposób jednoznacznie określić nawet jednego czynu, który popełnił, bo musielibyśmy znać wszystkie jego myśli, przesłanki, skutki itd. itp.

Ale czysto teoretyzując: jak to jest z naturą człowieka zaraz po narodzinach? Można się nad tym zastanawiać w kilku aspektach. Chyba najbardziej neutralnym podejściem (i takim, który również i mnie odpowiada, gdyby nie kilka szczegółów), jest koncepcja “czystej karty”. Człowiek po narodzeniu jest zupełnie czysty, neutralny. Dopiero z biegiem czasu, przyswajając sobie informacje i bodźce odbierane z otoczenia, kształtuje się w nim określona natura.
Teoretycznie ładnie to brzmi i wygląda prawdziwie. Ale przecież człowiek po urodzeniu nie jest tak zupełnie czysty. Jego dalszy rozwój już w tym momencie warunkują geny, które odziedziczył po rodzicach. Mało tego – istnieją teorie (nawet chyba potwierdzone), że dziecko uczy się już w łonie matki, docierają do niego wszystkie informacje, a na dodatek poprzez połączenie z matką, odbiera wszystkie jej bodźce, uczucia, emocje itd. Zatem noworodek nie jest niezapisaną kartą. Ma w sobie już setki informacji, które kształtują jego charakter.

Zatem w którym miejscu możemy mówić o neutralności ludzkiej natury? Gdyby się w to zagłębić, musielibyśmy dojść do bardzo spornego momentu określenia w którym momencie możemy mówić już o człowieku. Jednym słowem – nie da się określić czy istnieje taki moment, w którym płód czy zarodek może być określany, jako czysta potencja.

Więc koncepcję “niezapisanej karty” chyba mamy z głowy.

Podobnie możemy rozpatrywać kwestię tego, że człowiek rodzi się z natury dobry/zły (zależnie od koncepcji). Znowu można poruszyć tutaj kwestię genów i informacji zakodowanych. Ale tutaj szczególnie interesuje mnie jedna kwestia – założenie religijne, że człowiek rodzi się z grzechem pierworodnym. Czyli założenie pierwotnego zbrukania człowieka, a więc i jego natury.

Na tym chwilowo zakończę swoje rozważania. O relatywizmie i dalszych przemyśleniach na temat natury ludzkiej, w kolejnych komentarzach.

Pytanie o naturę człowieka

Pytanie tytułowe dotyczy “natury człowieka” Dla mnie pytania o naturę człowieka jest jednym z podstawowych (uniwersalnych) pytań. Czy człowiek jest z natury dobry czy zły? Jest to pytanie od którego warto zaczynać rozmyślania o człowieku. Od odpowiedzi na to pytanie zależą i kreują się różne tory myślenia. Przyjecie określonej koncepcji natury człowieka determinuje w pewien sposób nasze inne poglądy.

Natura człowieka jest wg mnie nieskończenie złożona. Jej częścią składową są zarówno pierwiastki dobra jak i zła. Mało tego wydaje mi się, że niektóre działania skutkują jednocześnie dobrem i złem. Tak, że trudno czasami jednoznacznie oceniać jakieś działania. W niektórych sytuacjach człowiek nie ma wyjścia i musi wybierać między jednym złem a drugim złem.

Relatywizm

Ja osobiście nie mam negatywnego stosunku do relatywizmu. W swoich przemyśleniach często dostrzegam niezgodności i paradoksy. Zdecydowanie pozytywną stroną relatywizmu jest możliwość obejrzenia problemu z różnych stron. Odkrycie absolutnie obiektywnych prawd uważam za niemożliwe, ale próbować zawsze można. Sama próba dotarcia do takich prawd wydaje się fascynująca i rozwijająca.

To tyle na razie.

Pozdrawiam Adr

Jeszcze na temat samozdziwienia: Samozdziwienie dotyka mnie dosyć często. Dlatego właśnie na pierwszym miejscu postawiłem pytanie dotyczące tej kwestii. To samozdziwienie wydaje mi się nieco innym doświadczeniem niż zwykłe zdziwienie.

Przykład samozdziwienia: Ostatnio dziwię się pewnemu swojemu odczuciu – to uczucie należy zidentyfikować jako tęsknotę (czyli brak czegoś lub kogoś istotnego dla danej osoby.) Nie dziwi mnie samo występowanie takiego uczucia jak tęsknota, bo samo jego występowanie jest normalne. Moje zdziwienie dotyczy rozmiarów jakie przybiera to uczucie. Nigdy nie przypuszczałem, że może to przybrać taką siłę i natężenie. Dopiero własne doświadczenie otworzyło mi oczy. Czasami ta konkretna tęsknota wydaje mi się jakby nieproporcjonalna i wyolbrzymiona. Być może okoliczności i specyfika sytuacji tak potęgują tęsknotę, ale faktem jest zdziwienie własną reakcją uczuciową. Zupełnie nie potrafię tego racjonalnie wytłumaczyć.

Trafiłem na myśl Alberta Einsteina, który twierdzi, że zdziwienie “pojawia się, gdy jakieś doznanie jest sprzeczne ze światem pojęć, jaki się w nas ugruntował.” Chyba sporo w tym racji.

A na koniec tekst mojego ulubionego SDM-u Nie wiem czy znasz?

Stare Dobre Małżeństwo – Zadziwiona

Ona się tak pięknie dziwi
I cała taka jest zdziwiona
Zdziwienie jej jest jak myśliwy
I jeszcze dziwią się ramiona

Ze zdziwienia aż podnosi brwi
Coraz piękniejsze w tym zdziwieniu
To jakby ktoś otwierał drzwi
I wejść już dalej nie mógł

Ona się tak pięknie dziwi
I ciągle wszystkim zaskoczona
W zdziwieniu swym aż traci siły
Lecz dalej jeszcze jest zdziwiona

Ją dziwi nawet płytki talerz
Zadziwia – skrzynka pocztowa
Ona nie musi mieć już innych zalet
Niech tylko będzie wciąż zdziwiona

Pozdrawiam Adr

Nawet nie masz pojęcia jak często. Nie tylko się sobie dziwię, ale często nie potrafię siebie zrozumieć. To taki dziwny paradoks, tak jakby siedziały we mnie dwie zupełnie różne osoby. Nie wiem czy każdy tak ma i mam nadzieję, że faktycznie tak jest. Że samozdziwienie jest czymś powszechnym. Szczerze mówiąc nie konfrontowałam swoich doświadczeń w tym względzie z nikim, więc chętnie poznam Twoje zdanie na ten temat i Twoje odczucia. Też się sobie dziwisz? Ja nie potrafię często wyjaśnić różnych własnych uczuć i działań. Być może dlatego zajmuję się filozofią I choć amatorsko zajmuję się też psychologią i staram się znaleźć wytłumaczenie dla własnych zachowań, nieraz jest to ponad moje siły.

Może to taka kobieca natura po prostu?

2. Czy zdziwienie zawsze coś inicjuje czy może być również procesem końcowym jakiegoś toku rozumowania? Chodzi o to czy reakcją na zdziwienie jest próba zrozumienia, czy zdziwienie może przebiegać na linii – zrozumiałem i dopiero wtedy mnie to dziwi?

Trochę dziwne pytanie, bo wydaje się oczywiste. Jeśli o mnie chodzi, to tak, wynik jakiegoś rozumowania może jak najbardziej generować zdziwienie. To może być niekończący się ciąg – wychodzimy od zdziwienia, analizujemy, dochodzimy do wniosków/rozwiązania i to generuje kolejne zdziwienie i kolejne dążenie do zrozumienia czegoś. Niekoniecznie musi się to wiązać tylko z jednym problemem. Czasem wynik jakiegoś procesu myślowego, który kończy się zrozumieniem tego, co wcześniej było niezrozumiałe, tworzy zdziwienie w odniesieniu do innego problemu. Śmiem twierdzić, że przeważnie niewiele rzeczy pasuje do siebie idealnie, co można zauważyć na przykładzie współczesnej fizyki. Dla przykładu – u mnie na wydziale często ponoć pojawiają się studenci fizyki, którzy głoszą totalne herezje z punktu widzenia ich dziedziny (dlatego przychodzą do filozofów, którzy chętnie z nimi dyskutują, w przeciwieństwie do ich kolegów). Ich teorie nie pasują do reszty, co nie znaczy, że nie są prawdziwe ani fałszywe. Są po prostu inne, na podstawie inaczej zrozumianego problemu rodzą się zupełnie nowe pytania. I tak jest chyba wszędzie (?)

3. Czy wiedza i doświadczenie życiowe zabijają w zarodku zdziwienie? Bo jeśli coś wiemy, jesteśmy pewni i rozumiemy to coraz mniej tego zdziwienia. Przyjmujemy, że to jest pewnik, oczywistość i nie ma się czemu dziwić. Czy myślisz że związku z kwestią wieku i doświadczenia można wyróżnić zdziwienie niedojrzałe (dziecięce) i zdziwienie dojrzałe (związane z pewnym bagażem wiedzy i doświadczenia życiowego)? Czy człowiek z wiekiem zabija w sobie zdolność dziwienia się? Tutaj chodzi mi o fenomen zdziwienia dziecięcego. Dzieci dziwią się wszystkiemu. Często wynika to z braku wiedzy o świecie, ale czasem wykraczają ponad tą niewiedzę. Przyznam że w tym miejscu nie potrafię nazwać tego zjawiska może Ty coś wymyślisz?

Przede wszystkim trudno powiedzieć, że są jakieś pewniki. Nie dam sobie uciąć ręki za to, że jutro wzejdzie słońce lub będzie działać grawitacja. Pewniki to chyba taka konstrukcja umysłowa. Trudno byłoby żyć i funkcjonować w świecie, w którym nic nie jest stałe i pewne, dlatego ludzie dążą do jak największej organizacji swojego życia. Chcą, żeby było jak najbardziej przewidywalne i pewne, choćby wiązało się to z różnymi złymi konsekwencjami (np. wiele kobiet nie odchodzi od facetów, którzy je biją, bo nie mają pojęcia co wydarzy się z ich życiem dalej, jak sobie poradzą, co powinny zrobić itd – strach przed nieznanym jest gorszy, niż świadomość “stabilizacji” i poczucie, że panują nad swoim życiem; psychika ludzka potrafi robić takie rzeczy, że niejeden filozof “wysiada”!). W każdym razie chodzi mi o to, że ludzie dążą za wszelką cenę do pozycji wiedzących, doświadczonych, ustabilizowanych i przewidywalnych. Zauważ, że ogromna masa ludzi po prostu wie co będzie robić za rok, za dwa, całe życie. I robią wszystko, żeby tak się stało, a wszelkie odchyły od normy są niepokojące i budzą strach (nie mówię tu o dążeniu do spełniania swoich marzeń, ale o planowaniu swojego życia tak, żeby nic nie mogło nas zaskoczyć). To zabija zdziwienie, ale wydaje mi się, że takie są tendencje przeciętnego człowieka. Ludziom nie jest potrzebne dziwienie się, bo to zabija ich spokój, wprowadza chaos i najgorsze co może być – nieznane. Wydaje mi się, że ten strach nie jest w żaden sposób uzasadniony, a podchodzenie do tego w ten sposób jest błędne. Zauważ, że multum dorosłych po prostu irytuje się, gdy ich małe dzieci zadają pytanie za pytaniem, dziwią się wszystkiemu i bardzo często pytają o takie rzeczy, nad którymi dorośli się nie zastanawiają. Wtedy padają odpowiedzi “bo tak”, “tak musi być”, albo co gorsza dorośli wręcz zabijają w dzieciach chęć pytania krzycząc bądź upokarzając malucha, który zadaje niewygodne pytania. Nie ma nic bardziej irytującego, niż taka mamuśka (często obserwuję to w autobusach i na ulicach), która karci swoje dziecko za pytania! Pół biedy, jeśli taka osoba nie zna odpowiedzi. Można to też dziecku wytłumaczyć. Ale rodzic ma przecież pozostać tym wszechwładnym i wszechwiedzącym, nie może okazać słabości, może za to okazać agresję i podkreślić swoją władzę.
W dzieciach zabija się zdziwienie od samego początku, choć to najbardziej naturalna i jedna z najpiękniejszych cech człowieka. Nie muszę już chyba dodawać co robi z dziećmi system edukacji. Wszystko to wypacza naturalne skłonności do zadawania pytań, do dążenia do odpowiedzi, do wiedzy.
Tak więc zdążając już do sedna sprawy – odnoszę wrażenie, że to nie wiedza i bagaż doświadczeń sprawiają, że człowiek przestaje się dziwić. Jeśli to byłaby reguła, nie byłoby ludzi, którzy mimo dojrzałego wieku dziwiliby się rzeczywistości. A przecież tacy ludzie istnieją i to dzięki nim świat idzie do przodu. Czym innym jest także zakładanie, że jest tak-a-tak, np. że jutro wzejdzie słońce. Ludzie muszą mieć teorie i hipotezy, żeby móc normalnie żyć i na ich podstawie się rozwijać, ale skończyły się już chyba czasy (mam nadzieję), że za jakąś jedynie słuszną teorię umierają miliony.
To sam człowiek przestaje się dziwić, bo tak mu wygodniej. Łatwiej. I trudno jest takich ludzi o coś posądzać i oceniać. Można za to próbować edukować i uświadamiać. W każdym z nas tkwi pierwotne zdziwienie i zawsze warto je w człowieku obudzić.

Jestem zaskoczony precyzją i łatwością z jaką wyrażasz myśli Zdecydowanie ustępuję ci na tym polu, dlatego moje wypowiedzi są krótkie i nieprecyzyjne. Dlatego nie odpowiadam na swoje pytania?

Ale na Twoje pytania spróbuję odpowiedzieć.

Czy zdziwienie może mieć swój kres?

Wydaje mi się, że sama możliwość dziwienia się jest bliska nieskończoności. Jednak dużo zależy od człowieka, który się dziwi. Wymieniłaś już różne przypadki i można wnioskować że dla jednych ten kres nadchodzi, a dla innych zdziwienie jest niekończące się i bezkresne.

Z kolei “dojście do wniosku, że wiemy już wszystko” jest wyrazem głupoty i pychy. Ta wiedza absolutna jest zarezerwowana dla Boga. Człowiek może wiedzieć mniej lub więcej od innych, ale nigdy nie może wiedzieć wszystkiego.

W moim przypadku znużenie ciągłym poszukiwaniem jeszcze nie nastąpiło, ale jestem jeszcze młody, kto wie co będzie za kilka lat. Być może w pewnym wieku wkracza się na jakiś poziom pewności, który zapewnia spokój (mam nadzieję że to nigdy nie nastąpi). Wg mnie śmierć lub koniec egzystencji może być kresem zdziwienia.

Czy zdziwienie może być przekleństwem?

Ja nie uważam zdziwienia za przekleństwo, raczej nazwałbym je błogosławieństwem. Dlaczego? Kiedy uświadamiam sobie walory zdziwienia, wszystkie pozytywne myśli, które owo zdziwienie inicjuje wtedy właśnie myślę o zdziwieniu jako o błogosławieństwie. Zdziwienie jest inspirujące, pobudzające do twórczych działań. Dla mnie czasem zdziwienie jest punktem wyjścia do odkrywania piękna itd.

Zdziwienie jako przekleństwo – chyba chodzi Ci o to „mnożące się w nieskończoność zdziwienie”. Nieustanne zdziwienie rodzi się w nas niepokój, ten chwilowy brak pewności, który zna każdy myśliciel. Wydaje się wtedy, że nagle zbrakło nam gruntu pod nogami i zaraz spadniemy w przepaść. Ciągłe dziwienie, które wytrąca nas z utartych torów myślenia i burzy spokój. Ale czy myśliciel osiąga kiedykolwiek absolutny spokój, pewność i brak wątpliwości?

Mam nadzieje że odpowiedzi są do przyjęcia? J

Powiem tez coś na temat rutyny o której wspomniałaś. Człowiek adaptuje się, przystosowuje do tego co przynosi nam życie. Wtedy przychodzi rutyna – sprawdzone sposoby przygotowywania śniadania czy wynoszenia śmieci pozwalają zaoszczędzić czas, którego nam tak brakuje. Rutyna staje się wygodnym sposobem na życie, ale zabija w nas spontaniczną twórczość (np. można być twórczym robiąc śniadanie w nietypowy sposób lub wynosić śmieci idąc tanecznym krokiem). Właśnie zdziwienie może być bodźcem do złamania schematu i odejścia od rutyny co jakiś czas.

Kolejna porcja moich pytań.

1. Samozdziwienie – Czy można się dziwić samemu sobie? Czy u Ciebie występuje taki rodzaj zdziwienia?

2. Czy zdziwienie zawsze coś inicjuje czy może być również procesem końcowym jakiegoś toku rozumowania? Chodzi o to czy reakcją na zdziwienie jest próba zrozumienia, czy zdziwienie może przebiegać na linii – zrozumiałem i dopiero wtedy mnie to dziwi?

3. Czy wiedza i doświadczenie życiowe zabijają w zarodku zdziwienie? Bo jeśli coś wiemy, jesteśmy pewni i rozumiemy to coraz mniej tego zdziwienia. Przyjmujemy, że to jest pewnik, oczywistość i nie ma się czemu dziwić. Czy myślisz że związku z kwestią wieku i doświadczenia można wyróżnić zdziwienie niedojrzałe (dziecięce) i zdziwienie dojrzałe (związane z pewnym bagażem wiedzy i doświadczenia życiowego)? Czy człowiek z wiekiem zabija w sobie zdolność dziwienia się? Tutaj chodzi mi o fenomen zdziwienia dziecięcego. Dzieci dziwią się wszystkiemu. Często wynika to z braku wiedzy o świecie, ale czasem wykraczają ponad tą niewiedzę. Przyznam że w tym miejscu nie potrafię nazwać tego zjawiska może Ty coś wymyślisz?

Liczę na dalszy rozwój dyskusji

Pozdrawiam Adr

Po części sam sobie odpowiedziałeś na to pytanie wcześniejszym akapitem. Konsekwencje kojarzą się raczej negatywnie. Użyłabym tu innego słowa – może “rezultaty”? “Następstwa”? Wszystko zależy od samego człowieka i jego nastawienia. Jak sam zauważyłeś – są tacy, którzy zdziwią się i zapomną. Są tacy, dla których zdziwienie to dopiero początek drogi. Drogi do odkrywania zarówno siebie, jak i świata. Wolę skupić się na tym drugim typie człowieka. Cóż bowiem można powiedzieć o konsekwencjach czegoś, co nie ma zupełnie na kogoś wpływu? Jeśli natomiast wychodzi się od zdziwienia, jako bodźca który powoduje pewne reakcje – tu mamy spore pole manewru. W tym wypadku konsekwencje czy też następstwa mogą być przeróżne. Wydaje mi się, że najczęstszą reakcją na zdziwienie jest próba rozwikłania owej “zagadki”. Próba odpowiedzi na pytania, które zrodziły się w człowieku. A co najpiękniejsze, a zarazem najtragiczniejsze – kolejne odpowiedzi rodzą kolejne pytania. W rezultacie im więcej znamy odpowiedzi, tym bardziej zadziwia nas złożoność i zawiłość świata. Mówią, że nieświadomi ludzie są najbardziej szczęśliwi, jak dzieci. Ludzie, którzy się nie dziwią, nie zadają pytań. Ale czy to jest szczęście, takie prawdziwe? Skoro żyje się w świecie pozorów, gdzie wszystko jest tylko ułudą, gdzie każdy element świata pasuje do innego i nie trzeba się trudzić, aby coś zrozumieć, czegoś dociec. O ileż bardziej boli wówczas zderzenie z prawdziwą rzeczywistością, odkrycie, że jednak świat nie jest taki, jak się wydawał. To też jest rodzaj zdziwienia. Bardzo bolesnego zdziwienia. Tylko czy wówczas osoba zdziwiona również czerpie satysfakcję z odkrywania odpowiedzi? Nie wydaje mi się. I to jest chyba drugi rodzaj konsekwencji zdziwienia – próba ponownego poukładania wszystkiego tak jak było. Próba zapomnienia o tym, że świat nie jest wcale taki, jak myślimy. Jakieś wycofanie się, schowanie, ucieczka.
Kolejnym rodzajem konsekwencji zdziwienia może być rutyna. Wyobraź sobie osobę, która zaczynała właśnie od zdziwienia światem i próby odpowiedzi na pytania, natomiast w pewnym momencie wypracowała sobie swój własny wizerunek świata, który zawiera zestaw odpowiedzi na każde możliwe pytanie. Tak zachowuje się dzisiejsza psychologia: zdziwienie-natychmiastowa diagnoza. Tak samo zachowują się lingwiści: zdziwienie-odpowiedź-to tylko problem językowy. Z jednej strony zachowują się jak osoby z mojego pierwszego przykładu – dziwią się, szukają odpowiedzi. Z drugiej strony zachowują się jak osoby z drugiego przykładu – mają swoją teorię, swój obraz świata i wszystko do niego podkładają; a co nie pasuje to zawsze da się jakoś upchnąć. Osobiście nie bardzo mi się to podoba, ale świat jakoś tak funkcjonuje…

Pewnie można by mnożyć różne przykłady zdziwienia i różne rodzaje reakcji, jakie mogą po nich wystąpić. Nie jestem typem umysłu ścisłego, który może wszystko ogarnąć i zaklasyfikować, dlatego może poprzestanę na tym, co już napisałam. Natomiast tym razem to ja mam do Ciebie pytanie (bo tak mnie wypytujesz, ale sam już na swoje pytania nie odpowiadasz ).

Wracając do tego, co pisałam wcześniej o szukaniu odpowiedzi na pytania i największej tragedii człowieka – mnożącym się w nieskończoność zdziwieniu. Myślisz, że zdziwienie może mieć swój kres? I kiedy on następuje, czy jest wynikiem znużenia zadawaniem sobie pytań czy raczej dojściem do wniosku, że wiemy już wszystko (lub jeszcze czymś innym, nie chcę by było to pytanie zamknięte)? I wreszcie – czy zdziwienie może być przekleństwem?

Moje pytanie było mało precyzyjne, ale dzięki temu rozważyłaś kilka różnych możliwości

Podoba mi się ta konstrukcja myślowa z pierwszego komentarza
Apropo sprzeczności wypowiem się jak napiszesz coś o “paradoksach”

Od zdziwienia zaczyna się ciekawość, która może przebudzić człowieka i otworzyć oczy na nowe zjawiska. Zdziwienie może być wyjściem do różnorodnych przemyśleń. Może być bodźcem do pogłębienia swojej wiedzy. Ale znam ludzi, którzy dziwią się i za chwilę porzucają swoje zdziwienie. Przechodzą nad zdziwieniem do porządku dziennego i idą dalej nie przejmując się tym zdziwieniem.

Mam kolejne pytanie: Jaki są wg Ciebie konsekwencje zdziwienia dla osoby, która dziwi się?

Pozdrawiam Adr

Dlaczego zdziwiony blog jest dziwny? Blog kojarzy mi się raczej z czymś w rodzaju zapisków z życia wystawionych na publiczny widok. Rodzajem ekshibicjonizmu – który sama też uprawiam [Czy świadomy ekshibicjonizm cokolwiek zmienia?] “Zdziwienie” traktuję raczej jako rodzaj notatnika z przemyśleniami, niż pamiętnik. Granica pewnie cienka i nie da się ukryć, że witryna jak najbardziej blogowa. Pewnie znowu przeczę sama sobie

Możliwe, że o tym czytałeś, z tego co wiem jest to jakaś znana teoria. Szczerze mówiąc nigdy wcześniej nie interesowałam się kwestiami antropologicznymi, ewolucją i tak dalej, ale na zajęcia z antropologii poszłam z ciekawości i jednak znalazłam tam na tyle ciekawych informacji, że postanowiłam się “kiedyś” (czyt. “jak będę miała chwilę czasu”) bliżej temu przyjrzeć.

A pytanie o zdziwienie jest bardzo ciekawe, ale odpowiedź chyba zależy od tego co przyjmiemy za podstawę zdziwienia. Czy Tobie chodzi o to, czy możliwe jest wielokrotne zdziwienie nad tą samą “rzeczą”? Mogę codziennie przechadzać się koło magnolii i codziennie dziwić się jak w środku ogromnego miasta mogło wyrosnąć coś tak pięknego i delikatnego. Magnolia wciąż jest ta sama, zdziwienie teoretycznie też nad tym samym, ale pojawia się codziennie. Czy to to samo zdziwienie? Czy się powtarza? Pojawiają się przecież nowe aspekty tej samej magnolii chociażby przez różne warunki atmosferyczne. Ale czy to nie jest popadanie w pewną rutynę? Przechodzę obok tej magnolii i już mam w pamięci moje pierwsze zdziwienie, które po prostu sobie przypominam. Czy po pewnym czasie pewne rzeczy po prostu przestają już dziwić i przechodzimy nad nimi do porządku dziennego.

Osobiście wolę uważać, że dziwić się można wciąż i na nowo, nawet jeśli już raz zdziwiła nas dana rzecz. Zauważ, że człowiek czasem kilkakrotnie popełnia ten sam błąd i za każdym razem dziwi się jego negatywnym skutkom, zupełnie tak, jakby nigdy wcześniej o tym nie wiedział. Myślę, że to coś w konstrukcji naszego umysłu działa w ten sposób. Tak samo, jak zachwycać można się setki razy wspaniałym obrazem, ciągle odkrywając w nim coś, czego nie było wcześniej, tak samo dziwić można się bez końca. Chociaż obawiam się, że gdyby dobrze przyjrzeć się tej mojej konstrukcji myślowej, okazałoby się, że jest sprzeczna sama z sobą, ja wolę uważać, że tak właśnie jest. Wszak postawa filozofa to ciągłe zdziwienie

Zdziwiony blog jest dziwny, ale to chyba normalne.

A zastanawiałaś się kiedyś czy zdziwienie może się powtarzać czy jest jednorazowe?

Pozdrawiam Adr